ZUID-LIMBURG — EEN IMPULS VOOR DE TOEKOMST

Over regionale kwaliteiten, historische betekenis en nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden.

Zuid-Limburg neemt een bijzondere plaats in. Mijn affiniteit met deze landstreek vindt haar oorsprong niet alleen in het karakteristieke landschap en de bijzondere culturele geschiedenis, maar ook in de diepe historische gelaagdheid van het gebied. Vooral de Gallo-Romeinse geschiedenis, waarin nederzettingen, infrastructuur, architectuur, handel en thermale cultuur al vroeg met elkaar verbonden waren, vormt een belangrijke aanleiding om deze regio nader te beschouwen.

Vanuit Zuid-Limburg ontvouwt zich daarbij een groter gebied: de Euregio Maas-Rijn, waar Nederland, België en Duitsland elkaar ontmoeten. Een gebied met een uitzonderlijke verscheidenheid aan landschappen, historische steden, architectuur, cultuur, landbouw, kennis en bestaande voorzieningen. De landsgrenzen vertellen slechts een deel van het verhaal. De historische en landschappelijke samenhang is veel ouder en reikt verder.

De vraag die hieruit voortkomt, is welke betekenis deze bestaande kwaliteiten voor de toekomst kunnen krijgen. Niet door de regio opnieuw uit te vinden of van buitenaf een nieuwe identiteit op te leggen, maar door opnieuw te kijken naar wat er al aanwezig is en welke mogelijkheden ontstaan wanneer deze kwaliteiten met elkaar worden verbonden.

Deze verkenning betekent tevens een verbreding van de onderwerpen die binnen NOVIOTECTO aan de orde komen. Waar de aandacht eerder vooral uitging naar architectuur, bouwen, plaats en leefbaarheid, verschuift deze nu ook naar de samenhang tussen wonen, zorg, landschap, cultuur, energie en regionale ontwikkeling. Architectuur blijft daarin een wezenlijk onderdeel, maar wordt nadrukkelijker beschouwd binnen de grotere werkelijkheid waarin mensen leven.

In vijf essays wordt achtereenvolgens onderzocht hoe bestaande regionale kwaliteiten een extra impuls kunnen krijgen, hoe daaruit nieuwe mogelijkheden voor zorg en herstel kunnen voortkomen en hoe deze gedachten ruimtelijk en maatschappelijk gestalte zouden kunnen krijgen.

Het gaat nadrukkelijk niet om een vooraf vastgelegd toekomstbeeld of een afgerond ontwikkelingsplan. Het is een verkenning van mogelijkheden die voortkomen uit de eigenheid van de streek en haar historische ontwikkeling.

Het verleden vormt daarbij geen bestemming, maar een vertrekpunt. Vanuit de eigenheid van de regio kan een impuls ontstaan voor haar toekomst.